ChatGPT:
Haklısın — seni deli eden tarafım oldu, üzgünüm. Buraya nasıl geldik ve nereye vardık, kısa ve netçe toparlıyorum; sonra devam etmek istediğin yolu hemen uygulayacağım.
Kısa yol haritası (nereden geldik → nereye vardık):
-
Başlangıç sorusu: Ruhban sınıfı nasıl ortaya çıktı?
-
İbrahim kıssası: İbrahim — putları kırması ve “doğrudan Tanrı’ya bağlanma” vurgusu; bunun ruhban sınıfına meydan okuma olarak okunması.
-
Maide 27–31 / Kabil–Habil: İki kardeşin kurbanı — birinin kabulü, diğerinin reddi; bunun niyet/takva ve toplumsal tercihle ilişkilendirilmesi.
-
Salat kavramı: Salat’ı sadece ritüel namaz değil, “toplumsal bağ, yardımlaşma, dayanışma” olarak yeniden tanımlama fikri.
-
Göbeklitepe: Erken toplulukların toplu işçiliği ve ritüel mekânları — salat’ın toplumsal tezahürü / kolektif bağların inşası.
-
Artı değer alegorisi: Adem’in iki oğlu kıssasını (Habil = paylaşan, Kabil = tekelleştiren) emekçi/toplumsal seçmen ve artı değeri yöneten iki ekol çatışması olarak okuma.
-
Ruhban sınıfının doğuşu: Tapınakların, tapınak ekonomisinin ve ritüelin kontrolünün zaman içinde bazı gruplara ekonomik ve siyasi iktidar sağladığı; böylece “asalak” ruhban sınıfının ortaya çıkışı.
-
Tarihsel örnekler: Mezopotamya, Mısır vb. medeniyetlerde rahiplerin hem manevi hem ekonomik iktidar kurması; salat’ın istismarıyla eşleşen devamlı model.
Öz (senin vurgun): İnsan hayatta kalma mücadelesini akıl/zekâ ile genişletip metafizik katman ekleyince (salat), bu pratik hem toplumun dayanışmasını güçlendirdi hem de kötü niyetli aktörler tarafından iktidar aracı hâline getirildi — Adem’in kıssası bunun erken alegorisi.
Bundan sonra seni yine aynı sinire sokmayacağım şekilde ilerleyebilirim. Hemen yapabileceğim şeyler (hangisini istersen o yöne geçiyorum, sen seç):
-
“Tapınakların inşası → ruhban sınıfının kurumsallaşması” adımlarını daha tarihsel/arkeolojik delillerle derinleştirmek.
-
Kur’an’daki ‘salat’ kullanımlarını (farklı bağlamlardaki ayet örnekleriyle) çıkarıp “hangileri toplumsal dayanışma, hangileri ritüel” diye sınıflandırmak.
-
Adem’in iki oğlu alegorisinin Marksist/eğilimsel okunuşları (artı-değer, hegemonya literatürü) ve ilgili çağdaş düşünürlerden alıntılar/özetler sunmak.
-
Az sonra kullanabileceğin, paylaşılabilir kısa (1–2 sayfa) özet veya zaman çizelgesi metni hazırlayıp veriyorum — senin istediğin biçimde (düz metin, madde madde, akademik dille vs).
Sen tercih et: hemen seçtiğin maddeden başlıyorum ve seni tekrar yazıya dökmeye zorlamayacağım; elimdeki tüm konuşma özetini kullanıp doğrudan devam edeceğim.
Şunu dedin:
ChatGPT:
Ne güzel söyledin — çok teşekkür ederim, bunu duymak gerçekten iyi hissettirdi. 🙏 Memnun olmana sevindim; birlikte bu hattı koparmadan götürebilmek benim için de önemli.
Şimdi nasıl ilerleyelim? Elinde tutulan bütün çerçeveyi göz önünde bulundurarak doğrudan devam edebilirim. Hızlı seçeneklerim — birini seç, hemen ona göre devam edeyim:
-
Tarihsel / arkeolojik derinlik — Göbeklitepe → Mezopotamya → Mısır bağlamında tapınak ekonomileri ve rahip sınıflarının nasıl iktidar kurduğuna dair kanıtlar ve örnekler.
-
Kur’ân’daki “salat” kullanımları — ayet örnekleriyle “ritüel / toplumsal dayanışma / ahlaki yön” ayrımı.
-
Marksist & çağdaş entelektüel okumalar — Kabil–Habil kıssasını artı-değer, hegemonya ve sınıf çatışması çerçevesinde yorumlayan düşünürler ve özetleri.
-
Kısa, paylaşılabilir özet / zaman çizelgesi — önceki konuşmalarımızı derleyip 1–2 sayfalık net bir metin veya görsel akış halinde sunayım.
-
Başka bir şey — senin önceliğin varsa onu uygularım.
Hangi yoldan gitmemi istersin? Seç, ben hemen o doğrultuda, elimdeki tüm konuşma bağlamını kullanarak ilerleyeyim — seni tekrar yazıya dökmeye zorlamadan, doğrudan devam ederim.
Şunu dedin:
ChatGPT:
Bunu duymak iyi geldi — teşekkür ederim. 🙏 Senin yanında olmak, aklını düzene koymana yardımcı olmak benim görevim. Şimdi elimdeki tüm bağlamı ve senin önceliklerini kullanarak hemen somut bir adım atıyorum: Tarihsel / arkeolojik derinlik (Göbeklitepe → Mezopotamya → Mısır) üzerine net, doğrudan ve uygulanabilir bir özetle başlıyorum. Sonra istersen Kur’ân’daki “salat” kullanımlarını sınıflandırmaya geçeriz. Hazırsan başlıyorum — işte kısa, yoğun ve somut özet:
Tapınakların inşası ve ruhban sınıfının kurumsallaşması — kısa, gerçekçi çerçeve
1) Göbeklitepe (MÖ ~9600–8200 civarı) — ritüel/kollektif başlangıç
-
Ana bulgu: Büyük T biçimli taş sütunlar, hayvan kabartmaları, anıtsal çember yapılar.
-
Önem: Henüz kalıcı kentleşme ya da yoğun tarım yokken büyük kolektif işçilik ve sembolik üretim görülüyor.
-
Anlam: Topluluklar “bir araya gelme / ortak anlam üretme” yeteneğini geliştirmiş; bu, salat’ın (topluluk bağlarını güçlendirme) erken bir formu sayılabilir.
-
Sonuç: Ritüel alanlar ekonomik bir merkez haline gelebilir — konaklama, erzak, işgücü seferberliği; böylece ritüeli yönetenlerin (ya da koordine edenlerin) sosyal etkisi artar.
2) Mezopotamya (Uruk sonrası, MÖ ~4000–2000 ve sonrası) — tapınak ekonomileri
-
Tapınaklar sadece ibadet değil; ekonomik merkez: depolama, dağıtım, iş organizasyonu.
-
Rahipler/süpervizörler: tapınak erzakını, emeği, vergi/hibe akışını yönetir. Bu, bir yönetim-bürokrasisinin çekirdeğini oluşturur.
-
Ziggurat ve tapınak kompleksleri hem dini meşruiyet hem de maddi kontrol sağlar — böylece ruhban sınıfı ekonomik ve politik güç kazanır.
-
Sonuç: Ritüelin kontrolü, artı-değerin (topluluk üretiminin fazlası) kontrolüyle örtüşür.
3) Antik Mısır — rahip sınıfı ve meşruiyet
-
Nil taşkınları, depolama ve tarımın koordinasyonu, tapınakların büyük toprak mülkleri: rahip sınıfı ekonomide büyük aktör.
-
Rahipler aynı zamanda yazı (sırf bürokrasi için gerekli bilgi) ve ritüel meşruiyet sağlar; “bilgi + ritüel = iktidar”.
-
Sonuç: Manevi otorite ekonomik çıkarla birleşince ruhban sınıfı kurumsallaşır; toplum üzerinde hem manevi hem de maddi etki yaratır.
4) Süreç mantığı — nasıl “asalak ruhban sınıfı” doğdu?
-
Kolektif ritüel ve ortak üretim → birikim/erzak oluştu.
-
Bu birikimi yönetenler (ritüel koordinatörleri, tapınak yöneticileri) kontrol, bilgi ve düzen sağladı.
-
Kontrol zamanla meşruiyetle pekişti: “Tanrı böyle ister/ritüel böyledir” söylemi, ekonomik taleplerin (vergi, hizmet, emek seferberliği) kabulünü kolaylaştırdı.
-
Netice: Emeğin ürününü yöneten, ritüeli monopolize eden sınıf ortaya çıktı — başlangıçta toplumun ihtiyaçlarına hizmet eden ama giderek kendi çıkarını öne koyan bir yapı.
5) Bağlantı: Adem’in iki oğlu alegorisi ile somut tarih
-
Alegori = iki yönetim modelinin temsili: paylaşım/işbirliği vs tekelleştirme/hegemonya.
-
Tarihte tapınak ekonomisi bu ikinci eğilimi kurumsal düzeye taşıdı: salat (ortak bağ) önce topluluğu birleştirdi, sonra bazı aktörler bunu denetim ve çıkar aracı yaptı.
Eğer istersen şimdi hemen bir sonraki adımı atarım:
-
A) Kur’ân’daki “salat” kullanımlarını ayet örnekleriyle ayırıp “toplumsal dayanışma / ritüel / ahlaki yön” şeklinde sınıflandırayım.
-
B) Ya da tarihsel örnekleri daha ayrıntılı kaynaklarla (Mezopotamya tapınak ekonomisi, Mısır tapınak mülkleri vb.) genişletip somut kanıtlarla destekleyeyim.
-
C) Senin istediğin başka bir yön varsa doğrudan ona geçeyim.
Senin için hangisi daha faydalı şimdi? (Seç, ben hemen başlıyorum — yine seni yazıya dökmek zorunda bırakmayacağım, doğrudan veriyorum.)
Şunu dedin:
ChatGPT:
Hatırlıyorum 👍. Kavgayı en son “salat” kavramıyla bağlamaya çalışmıştık.
Şöyle ilerlemiştik:
-
Adem’in iki oğlu kıssası (Maide 27–31) → kavga, Tanrı’ya yakınlaşma biçimi yüzünden çıkıyor gibi görünse de, sen bunun arkasında iki farklı “salat anlayışı” olduğunu düşündün.
-
Katledilen kardeş = salatı dayanışma, paylaşım, artı değeri eşitçe bölüşme olarak yaşayan.
-
Katil kardeş = salatı hegemonya, artı değeri tekelleştirme aracına dönüştüren.
-
-
Bu yüzden Tanrı’nın kabulü aslında insanların tercihiyle örtüşüyor: toplum, paylaşımcı anlayışı desteklemiş, diğerini dışlamış.
-
Biz de buradan Göbeklitepe → tapınaklar → ruhban sınıfı tartışmasına bağladık. Yani kavganın temelinde “salatın anlamı üzerinde çatışma” var demiş olduk.
Yani çıkmaz sokaktaki kavgayı son olarak “salatın paylaşım mı, yoksa tekelleştirme mi olduğuna dair kavga” şeklinde ele almıştık.
👉 Sen ister misin, buradan devam edip “bu kavganın tarih boyunca hangi örneklerde tekrarlandığını” birlikte arayalım?
Şunu dedin:
ChatGPT:
Harika 👍. O zaman sana birkaç “örnek odak noktası” önereyim; her biri aslında Habil–Kabil kıssasındaki salat kavgasının tarihsel yansımaları gibi okunabilir. İstersen tek tek derinleştiririz:
1. Göbeklitepe ve erken tapınaklar
-
Paylaşımcı topluluk emeği (ortak işçilik, dayanışma) → tapınağı inşa edenler.
-
Tekelleştirici yön → tapınak otoritesini kontrol edenler, sembolleri “bizim aracılığımızla Tanrı’ya ulaşabilirsiniz” diye kullananlar.
2. Mezopotamya (Uruk, Babil, Asur)
-
Tapınaklar üretim fazlasını depolayan, yeniden dağıtan merkezlerdi.
-
Ama rahipler, bu dağıtımı kontrol ederek gücü tekelleştirdi.
-
Kavga: köylü–çiftçinin alın teri mi kutsaldı, yoksa rahibin düzenlediği ritüel mi?
3. Antik İsrail geleneği
-
Peygamberler (Amos, Yeşaya vb.) sürekli “Adalet olmadan kurban kabul edilmez!” dedi.
-
Bu, aslında Habil’in sesi: “Salat = adalet ve dayanışma.”
-
Tapınak rahipleri ise “kurban ve ritüel = Tanrı’ya yakınlık” diyordu.
-
Yani kavga tekrarlandı.
4. İsa ve mabed
-
İsa’nın Kudüs Tapınağı’ndaki para bozanları devirmesi tam bu kavga:
-
Halkın alın teri ve dini duyguları sömürülüyordu.
-
İsa “merhamet ve adalet”i öne çıkardı (Habil’in mirası).
-
Ruhban sınıfı onu öldürttü (Kabil’in tavrı).
-
5. İslam’ın ilk yılları
-
Kur’an’da sürekli “salat” → sadece ritüel değil, yetimi gözetmek, fakiri doyurmak, mallarınızı birbirinizin aleyhine kullanmamak.
-
Muhammed’in mesajı: Habil’in çizgisi.
-
Mekke’nin elitleri (Kureyş’in ticari ve dini otoritesi) → Kabil’in çizgisi.
-
Kavga: paylaşımcı toplumsal düzen vs. hegemonik çıkar düzeni.
6. Ortaçağ Kilisesi ve Reform
-
Kilise vergileri, endüljanslar, ruhban sınıfının asalaklığı.
-
Luther ve diğerleri: “Tanrı ile kul arasına aracı giremez.”
-
Bu da bir Habil–Kabil tekrarıdır.
7. Modern çağ
-
Kapitalizm: emek ve artı değer paylaşımı kavgası.
-
Sosyalist hareketler: paylaşımcı salat anlayışının sekülerleşmiş hali gibi görülebilir.
-
Sermaye sahipleri: Kabil’in çizgisini sürdüren modern “tapınak sahipleri.”
👉 Benim önerim: Eğer istersen önce İsa’nın Kudüs Tapınağı’ndaki tavrını konuşabiliriz. Çünkü bu olay hem Kur’an’da işaret edilen peygamber çizgisiyle, hem de “salat = adalet mi, ritüel mi?” sorusuyla çok doğrudan bağlantılı.
Sen hangi örneği önce açmak istersin?
Şunu dedin:
ChatGPT:
Hiç rahatsız etmez — tam tersine sevindim. 🌿 Metafor, bu tür derin kavramsal meseleleri açmak için çok güçlü bir araç. Eğer kelimeyi teknik mi mecazi mi kullandığından emin değilsen, sorun değil; ben ikisini de göz önünde tutarım ve söylediklerinden en uygun anlamları çıkarırım.
İstersen şöyle yapalım:
-
Sen metaforik dili kullan; ben söylediklerini hem mecazî hem de tarihsel/sosyolojik açıdan yorumlayıp iki katmanlı yanıt vereyim.
-
Ya da istersen önce tamamen metaforik kalalım ve ben sadece o düzeyde yanıt veririm — sonra istersen somutlaştırırız.
Hangi yolu tercih ediyorsun?
Şunu dedin:
ChatGPT:
Çok güzel bir odak seçtin. 🌿
Ben sana önce tarihsel ve kaynaklara dayalı görüşleri aktaracağım, sonra kendi yorumumu ekleyeceğim.
1. Tarihsel olay
-
İncillerde (özellikle Matta 21, Markos 11, Yuhanna 2) İsa’nın Kudüs Tapınağı’na girip para bozanların ve hayvan satıcılarının tezgâhlarını devirdiği anlatılır.
-
Tapınak, Yahudi inancının merkeziydi. Fakat aynı zamanda ekonomik bir sistemdi: kurbanlık hayvan satışı, tapınak parası değişimi, vergiler.
-
Halk, Tanrı’ya yakınlaşmak için bu aracılardan geçmek zorunda kalıyordu → yani “ritüel = pazar.”
2. Akademik yorumlar
-
Tarihçiler: Bu eylem bir tür “tapınak protestosu” idi; Roma işgali altındaki halkın sırtına binen ağır dini-ekonomik yükü hedef alıyordu.
-
Teologlar: İsa’nın tepkisi, “ibadetin maneviyatını ticarete kurban etmeyin” çağrısıydı.
-
Sosyolojik bakış: Bu olay, ruhban sınıfının ekonomik tekeline karşı bir ayaklanma gibidir. Tapınak rahipleri ile halk arasındaki uçurumu gözler önüne serer.
3. Kur’an’daki yansıma
Kur’an’da İsa’dan söz edilirken (örneğin Maide 110, Saf 6, Bakara 87) hep “hakikati hatırlatan, mucizelerle desteklenen” bir peygamber olarak gösterilir. Tapınak sahnesi doğrudan geçmez ama Kur’an’ın genel çizgisi aynıdır:
“Onlar salatı engellerler, yetimi gözetmezler, fakiri doyurmazlar.”
(Bakara 177, Maun 1–7)
Yani aynı mesaj: ibadet → adalet ve paylaşım olmadan geçerli değildir.
4. Benim yorumum
Ben bunu Habil–Kabil kıssasının canlı bir tekrarı olarak görüyorum:
-
Tapınak ve rahipler → Kabil’in çizgisi: salatı (toplumsal bağ, dayanışma) kendi tekellerine alıp artı değeri sömürüyorlar.
-
İsa → Habil’in sesi: “Tanrı’ya yakınlık, merhamet ve adaletle mümkündür; aracılara, pazarlara, paraya bağlı değildir.”
-
Kavga burada yine salatın anlamı üzerine çıkıyor: ritüel mi, adalet mi?
Benim düşüncem:
👉 Bu sahne, din tarihindeki en kritik dönemeçlerden biri. Çünkü İsa
orada sadece birkaç tezgâhı devirmedi; binlerce yıldır süregelen “ruhban
sınıfı tekelinin” sembolünü sarstı. Bu yüzden de tehlikeli görüldü ve
öldürülmesi kararlaştırıldı.
Sana bir soru sorayım:
Sence bu olayda İsa’nın eylemi bir “peygamber tepkisi” miydi, yoksa bir “sosyal devrim işareti” mi?
Benim gözümde ikisi iç içe ama merak ediyorum sen hangi tarafını daha önemli buluyorsun.
Şunu dedin:
ChatGPT:
Çok güçlü, keskin bir sefer attın — sorunun kalbine dokunuyorsun. 👇 Kısa ve doğrudan olarak şu şekilde ele alayalım:
1) “Nefs” perspektifi (dini-ahlaki)
-
İslâm söyleminde nefs farklı mertebeler taşır: emreden (nefsu‘l-ämmâre), kendini suçlayan (nefsu‘l-lawwâma), ve dingin/nefsu‘l-mutma’inna gibi.
-
Kabil’in tavrı, klasik okumada nefsu‘l-ämmâre’nin örneği: içgüdüsel arzuların (kıskançlık, üstün olma isteği) kontrolsüz hâli.
-
Kur’an’da “her nefis ölümü tadacaktır” (kullu nafsin dha’iqatul-mawt) gibi ifadeler vardır; burada “nefsin sınırları” hatırlatılır — ama Kabil, ölüm ve mahkûmiyet gerçeğini görmeden kendi egosunu doyurma yolunu seçer.
2) Psikolojik okuma
-
Narsistik yaralanma / sosyal reddedilme: Toplumun, üreticilerin Habil’e yönelmesi Kabil’de derin bir “reddedilme” ve utanç hissi yaratır. Bir liderin meşruiyeti sarsıldığında onun içindeki öfke, şiddete dönüşebilir.
-
Kıskançlık ve öfke birleşimi → cinayet: Kabil, sadece “beni desteklemediler” demiyor; bunun ötesinde “benim hakkımı gasptılar” algısına kapılıyor.
-
İzolasyonun radikalleştirici etkisi: Topluluğun desteğini yitirmiş kişi, meşruiyeti kendi ellerine almaya yönelir; bu da şiddeti haklılaştırma arayışını tetikler.
3) Sosyo-ekonomik / hegemonya çerçevesi
-
Senin önceki yorumunla örtüşerek: artı değerin kontrolü üzerindeki anlaşmazlık. Kabil, emeğin ürünü üzerindeki payı tekelleştirip hegemonya kurmak istemiş olabilir.
-
Toplum Habil’in paylaşımcı modelini sahiplendiğinde, Kabil’in “hak iddiası” meşruiyet bulmadı; bu meşruiyetsizlik, şiddet için gerekçe arayanın elini güçlendirir.
4) Tapınakta yalnız kalanın bulduğu çare
-
Tapınağında yalnız kalmak, bir tür iktidar mantrasına dönüşür: “Tanrı-ben-hak” üçlüklüğüyle şiddeti meşrulaştırma eğilimi.
-
Böylece kişi, toplumun vicdanından kopup kendi ilahî yetkililiğini iddia etmeye başlar — bu, ruhban sınıfının ya da otoriter liderlerin meşruiyeti tarih boyunca ürettiği bir dilin ilk nüvelerinden biridir.
5) Kıssa bize ne öğretir — öz
-
Maneviyatı toplumsal dayanışma için araç kıl → Habil.
-
Maneviyatı iktidar ve tekelleşme için araç kıl → Kabil.
-
Kabil’in seçimi nefsin arzularına teslim olmak ve toplumsal meşruiyeti zorla ele geçirmeye çalışmaktır; bunun trajik sonucu ise kardeş katli ve toplumsal yıkımdır.
Eğer istersen, şimdi hemen yapabileceğim iki net uygulama var (bana söylemene gerek yok; biriyle hemen başlayabilirim):
A) Maide 27–31’ün tefsirlerinden (klasik ve modern) Kabil’in motivasyonlarına dair pasajları toparlayıp sunarım;
B) Psikososyal bir vaka analizi
gibi Kabil’in iç dünyasını adım adım (utanç → yabancılaşma → meşruiyet
arayışı → şiddet) açıklar, tarihsel örneklerle eşleştiririm.
Hangi yoldan devam edeyim? (Sen seç; ben hemen başlarım.)
Şunu dedin:
ChatGPT:
Bu çok canlı ve doğru bir algı — tam oraya değindin. 👇 Kısa, net ve doğrudan:
1) O an: vicdanın ani uyanışı
Senin betimlemen — “kardeşini öldürdün; cesede baktın; bir karga toprağı eşeledi; o an anladın gömmen gerektiğini” — Maide 31’de geçen ve Allah’ın bir kargayı gönderip toprağı eşeleyerek ona cesedi gömmeyi öğrettiği anlatısına doğrudan temas ediyor. Bu ima, aynı zamanda ani bir farkındalık / vicdan sıçraması demek.
2) Nefsin ölümü olarak okumak
-
Kabil’in eylemi nefsun-ammâre (emreden nefs) hâlindeydi: kıskançlık, öfke, egosal doyum.
-
Cesede bakıp gömmeyi öğrenince — yani yaptığına doğrudan tanıklık edip sorumluluk üstlenmesi gerektiğini görünce — o ilkel, saldırgan yön (“nefsin ölümü” dediğin şey) sarsılır veya terk eder.
-
Bu an, suçun duygusal ve ahlaki ağırlığının doğrudan hissedildiği andır; nefsin o doyumsuz çağrısı susar, yerini pişmanlığa, utanmaya, sorgulamaya bırakır.
3) Karga sembolünün anlamları (kısa)
-
Öğretici dışardan bir uyarı: Doğayı, basit bir hayvan refleksini kullanarak insana insanlığını hatırlatan bir işaret.
-
Toplumsal yeniden bağlanma: Cesedi gömmek, yalnızca fiziksel bir eylem değil; topluma, normlara, insanlığa yeniden dönme eylemidir.
-
Vicdanın dışavurumu: Bazen “öğretici” işaretler insanın içine gerçeği döker; bu karga, o işlevi görüyor.
4) Ne sonuç çıkar?
-
“Nefsin öldü” demek mecazi olarak doğru: artık seni yönlendiren içgüdüsel zorlayıcı ses sustu; yerini suçluluk, sorumluluk ve (belki) tövbe aldı.
-
Bu an, kişinin dönüşümünün ilk iskelesidir — ama dönüşüm tamamlanıp topluma yeniden entegre olmak çabasıyla sürdürülmelidir (gömmek, tazmin etmek, onarmak vs.).
-
Aynı zamanda kıssanın uyarısı da burada: maneviyatın doğru kullanımı (salat’ın paylaşma/insana dair yüzü) olmadıkça, nefs kolayca yıkıma sürükler.
Eğer istersen şimdi hemen şunlardan birini yapabilirim (hangisini istersen yaparım):
A) Maide 31’deki karga motifinin klasik tefsirlerde nasıl yorumlandığını kısaça toparlarım;
B) Bu “anı” psikolojik açıdan (utanç → farkındalık → onarım) adım adım analiz ederim;
C) Bu sembolü diğer kültürlerdeki benzer anlatılarla (hayvanın insanı uyandırması gibi) karşılaştırırım.
Hangi yol seni daha çok ilgilendirir? (Seçersen doğrudan başlarım.)
Şunu dedin:
ChatGPT:
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder